Η διαχείριση του τουρκικού casus belli και το ΝΑΤΟ

 

Η διαχείριση του τουρκικού casus belli και το ΝΑΤΟ

Η πρόσφατη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ έφερε ξανά στο προσκήνιο το χρόνιο ζήτημα του τουρκικού casus belli. Ο Έλληνας πρωθυπουργός επέλεξε να θέσει το θέμα σε νατοϊκό επίπεδο, χαρακτηρίζοντας την απειλή πολέμου του 1995 ως μια παρωχημένη «ιστορική ανορθογραφία». Παρά την αρχική νευρικότητα της Άγκυρας, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιχείρησε στη συνέχεια να υποβαθμίσει το γεγονός, προτρέποντας τους δύο λαούς να μην ασχολούνται με τη συγκεκριμένη αναφορά. Ωστόσο, πίσω από την προσωρινή αυτή διπλωματική ηρεμία, κρύβεται ένα βαθύτερο στρατηγικό έλλειμμα από την πλευρά της Αθήνας.

Η επιλογή της ελληνικής ηγεσίας να αναλωθεί σε φραστικές εκκλήσεις προς την Τουρκία, ζητώντας της ουσιαστικά να αποσύρει μια παράνομη απειλή, μπορεί να χαρακτηριστεί ως μια ακόμη χαμένη ευκαιρία. Αν ο πραγματικός στόχος της χώρας μας είναι να εξουδετερώσει οριστικά το casus belli, ο δρόμος δεν περνά μέσα από τις διπλωματικές παρακλήσεις, αλλά μέσα από την έμπρακτη άσκηση των κυρίαρχων δικαιωμάτων μας.

Η Σύνοδος Κορυφής προσέφερε το ιδανικό γεωπολιτικό timing για μια δυναμική κίνηση:

την επίσημη ανακοίνωση της επέκτασης των χωρικών μας υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο, ακολουθώντας το επιτυχημένο παράδειγμα του Ιονίου Πελάγους. Μια τέτοια απόφαση, θωρακισμένη από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), θα έθετε την Άγκυρα προ τετελεσμένων εντός της ίδιας της Συμμαχίας. Σε εκείνο το σημείο, θα αποδεικνυόταν αν η τουρκική ηγεσία θα τολμούσε πράγματι να κηρύξει τον πόλεμο σε έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ, παραβιάζοντας κάθε διεθνή κανόνα.

Αντί γι’ αυτό, γίναμε μάρτυρες μιας στάσης που επιτρέπει στον Τούρκο πρόεδρο να εμπαίζει την ελληνική πλευρά, εμφανιζόμενος μάλιστα ως «διαλλακτικός» την ώρα που η χώρα του διατηρεί την κάννη του όπλου στραμμένη προς την Ελλάδα. Η άρνηση της Αθήνας να διεκδικήσει τα νόμιμα δικαιώματά της, την ώρα που η Άγκυρα διεκδικεί τα πάντα, ανοίγει την πόρτα σε έναν επικίνδυνο δρόμο ασύμμετρων υποχωρήσεων και παζαριών.

Αν η ελληνική εξωτερική πολιτική συνεχίσει να εγκλωβίζεται στη λογική του κατευνασμού και του φόβου, ο κίνδυνος της σταδιακής «φινλανδοποίησης» της Αθήνας απέναντι στην Άγκυρα θα γίνει ορατός. Η εθνική κυριαρχία δεν παραχωρείται, δεν παζαρεύεται και δεν επαφίεται στην καλή θέληση των γειτόνων μας. Ασκείται με τόλμη και αποφασιστικότητα.