Η εθνικοποίηση εθνικών Πόρων και ο παγκόσμιος σερίφης

Γράφει ο Βασίλης Βενετσάνος                                                                                           Σύμβουλος του Ινστιτούτου Γεωπολιτικής Εθνικής Συγκρότησης και Ανάπτυξης "ΠΥΞΙΔΑ"

«Η απόφαση για την εθνικοποίηση της πετρελαιοβιομηχανίας είναι το αποτέλεσμα της πολιτικής βούλησης ενός ανεξάρτητου και ελεύθερου έθνους. Η ηθική πλευρά της εθνικοποίησης του πετρελαίου είναι πιο σημαντική από την οικονομική της πλευρά.»

Μοχάμαντ Μοσαντέκ
Πρωθυπουργός του Ιράν 1951-1953

Τα παραπάνω λόγια ανήκουν στο σύμβολο του ιρανικού εθνικισμού, Μοχάμαντ Μοσαντέκ, και θα πρέπει να αποτελούν φάρο για κάθε έθνος που θέλει να λέγεται ελεύθερο και εθνικά κυρίαρχο. Ο συγκεκριμένος εθνικιστής πρωθυπουργός του Ιράν την περίοδο 1951-1953 ήταν αυτός που προσπάθησε να κάνει το αυτονόητο: να δώσει τον πλούτο του λαού του πίσω στον λαό του Ιράν, εκεί που ανήκει δηλαδή, και όχι στους αποικιοκράτες Βρετανούς, οι οποίοι έως τότε κατείχαν τον πετρελαϊκό έλεγχο της χώρας.

Αυτή του η κίνηση, όπως είναι λογικό στον κόσμο των σερίφηδων και των παγκόσμιων σιωνιστών, ήρθε σε σφοδρή σύγκρουση με τα οικονομικά συμφέροντα του Ηνωμένου Βασιλείου και των ΗΠΑ. Οι τελευταίοι αντέδρασαν άμεσα, επιβάλλοντας οικονομικό εμπορικό και αναλαμβάνοντας παράλληλα μυστική πολιτική δράση με στόχο την ανατροπή του νόμιμα εκλεγμένου πρωθυπουργού, οδηγώντας τελικά στο πραξικόπημα του 1953 με την "Επιχείρηση Αίαξ". Έτσι, μετά από ημέρες συγκρούσεων στους δρόμους της Τεχεράνης, οι δυνάμεις του στρατού που πρόσκεινταν στον Σάχη, με τη χρηματοδότηση και την καθοδήγηση της CIA και της MI6, ανέτρεψαν την κυβέρνηση Μοσαντέκ. Μετά την ανατροπή του Μοσαντέκ από το πραξικόπημα των ΗΠΑ και της Βρετανίας, ο Σάχης επέστρεψε από την Ιταλία. Μια από τις πρώτες του ενέργειες ήταν να αναιρέσει την εθνικοποίηση του πετρελαίου που είχε προωθήσει ο κοσμικός εθνικιστής, αλλά δημοκρατικά εκλεγμένος, Μοχάμαντ Μοσαντέκ. Έτσι, το 1954 υπογράφηκε η "Συμφωνία της Κοινοπραξίας", βάσει της οποίας τα έσοδα μοιράζονταν 50-50 μέσω μιας διεθνούς κοινοπραξίας, στην οποία κυριαρχούσαν αμερικανικές και βρετανικές εταιρείες.

Η τύχη του Μοσαντέκ, που προσπάθησε να αξιοποιήσει τα κοιτάσματα του Ιράν για το κοινό καλό, ήταν προδιαγεγραμμένη και λίγο-πολύ αναμενόμενη. Μετά την ανάληψη της ηγεσίας από τον εκλεκτό της Δύσης, Σάχη, ο Μοσαντέκ συνελήφθη και δικάστηκε για εσχάτη προδοσία. Καταδικάστηκε σε τρία χρόνια φυλάκιση στην απομόνωση και μετά την έκτιση της ποινής του, τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό μέχρι τον θάνατό του, στις 5 Μαρτίου 1967. Το καθεστώς του Σάχη έκανε τα πάντα για να τον απομονώσει και να τον σβήσει από τη συλλογική μνήμη, απαγορεύοντας οποιαδήποτε δημόσια αναφορά στο όνομά του· παρ’ όλα αυτά, η δημοτικότητά του παρέμεινε υψηλή λόγω της εθνικής του πολιτικής.

Ο Σάχης, πλέον χωρίς αντίπαλο, άσκησε μια αυταρχική διακυβέρνηση, βασιζόμενος στην εσωτερική καταστολή και στην υποστήριξη των ΗΠΑ. Το καθεστώς του φυλάκισε τους πολιτικούς του αντιπάλους και εφάρμοσε πολιτικές που, αν και εκσυγχρονιστικές, δημιούργησαν βαθιές κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές ανισότητες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αποξενωθούν μεγάλα τμήματα του πληθυσμού, φυτεύοντας έτσι τους σπόρους για την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Ως φυσικό επακόλουθο, η δυσαρέσκεια κατέκλυσε τον λαό του Ιράν, ο οποίος έβλεπε να του επιβάλλεται με βίαιο τρόπο μια ταχεία δυτικοποίηση, η οποία από μεγάλο μέρος του πληθυσμού θεωρήθηκε απειλή για τις ισλαμικές παραδόσεις και αξίες. Αυτά, σε συνδυασμό με την οικονομική ανισότητα που διογκωνόταν παρά τον πλούτο από το πετρέλαιο, όξυνε την κατάσταση. Τότε η θρησκευτική ηγεσία και κυρίως ο Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, από την εξορία, κατάφερε να συσπειρώσει ετερόκλητες κοινωνικές και πολιτικές ομάδες ενάντια στον Σάχη και το καθεστώς του. Αποτέλεσμα ήταν η Ισλαμική Επανάσταση και η εγκαθίδρυση ενός θεοκρατικού καθεστώτος.

Ποιος ήταν ο ρόλος των ΗΠΑ;

Οι ΗΠΑ δεν έκαναν πολλά για να προστατεύσουν τον Σάχη, τον οποίο είχαν φέρει στην εξουσία με την ανατροπή της εκλεγμένης κυβέρνησης του Μοχάμαντ Μοσαντέκ μέσω του πραξικοπήματος του 1953, και αυτό διότι τα πράγματα είχαν φτάσει στο απροχώρητο. Επιπλέον, σύμφωνα με αποχαρακτηρισμένα έγγραφα τα οποία ήρθαν στο φως της δημοσιότητας (κυρίως μέσω ρεπορτάζ του BBC το 2016), αποκαλύφθηκε ότι ο Χομεϊνί είχε μυστικές επαφές με την κυβέρνηση του Τζίμι Κάρτερ πριν από την επιστροφή του στο Ιράν. Σε αυτές, ο Χομεϊνί έδινε διαβεβαιώσεις στους Αμερικανούς ότι η νέα κυβέρνηση δεν θα ήταν εχθρική προς τα συμφέροντά τους, επιδιώκοντας να διασφαλίσει την ασφαλή επιστροφή του και να αποτρέψει ένα στρατιωτικό πραξικόπημα από τον ιρανικό στρατό, ο οποίος τελούσε υπό την επιρροή των ΗΠΑ.

Τελικά, οι ΗΠΑ πείστηκαν από τις διαβεβαιώσεις του Χομεϊνί και απέτρεψαν τους ανώτατους Ιρανούς στρατηγούς από το να προχωρήσουν σε πραξικόπημα για τη διατήρηση του Σάχη στην εξουσία. Έτσι, η στάση των ΗΠΑ κατά την Ιρανική Επανάσταση χαρακτηρίστηκε από σύγχυση και προσπάθεια διατήρησης ισορροπιών, η οποία όμως κατέληξε να λειτουργήσει υπέρ του Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί. Διευκόλυναν την επικράτησή του εγκαταλείποντας τον Σάχη και εμποδίζοντας τον στρατό να παρέμβει, θεωρώντας λανθασμένα ότι ο Χομεϊνί θα ήταν πιο διαχειρίσιμος από μια στρατιωτική δικτατορία.

Κάτι που, ωστόσο, διαψεύστηκε γρήγορα από τα πρώτα κιόλας χρόνια της Ισλαμικής Επανάστασης. Με αποκορύφωμα της ρήξης, η κατάληψη της αμερικανικής πρεσβείας στην Τεχεράνη από Ιρανούς φοιτητές και η κράτηση 52 Αμερικανών για 444 ημέρες οδήγησαν στη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων και την επιβολή των πρώτων κυρώσεων.

Τέλος, ο Χομεϊνί καθιέρωσε τον όρο "Μεγάλος Σατανάς" για τις ΗΠΑ, θεωρώντας τες την κύρια πηγή ιμπεριαλισμού και διαφθοράς στον κόσμο. Η αλήθεια είναι ότι, όσο δυνάστης και αν ήταν, δεν μπορεί κανείς να του καταλογίσει άδικο σε αυτή του τη δήλωση, μιας και σήμερα αυτός ο "Μεγάλος Σατανάς" κατά τον Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, που βύθισε το Ιράν στο θεοκρατικό σκοτάδι, φαίνεται να θέλει να σύρει, μαζί με το σιωνιστικό Ισραήλ, τον κόσμο σε έναν Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο, επιδιώκοντας την απόλυτη επικράτηση των συμφερόντων του.

Πηγές:
1) bbc.com, "Two Weeks in January: America's secret engagement with Khomeini"