Κέρδη για τις επόμενες γενιές

11/12/2025 - 14:40μμ

Υπάρχει ένα κράτος η Νορβηγία που είναι υπόδειγμα γιατί έχει έναν από τους μεγαλύτερους κρατικούς «κουμπαράδες» του κόσμου, το Government Pension Fund Global.

Δημιουργήθηκε για να επενδύει τα έσοδα από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, ώστε τα χρήματα να μην σπαταληθούν, αλλά να δουλεύουν και έτσι να αποδίδουν κέρδη για τις επόμενες γενιές.

Το ταμείο έχει ξεπεράσει το νούμερο των 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, που αντιστοιχεί περίπου σε 340.000 δολάρια για κάθε Νορβηγό, θεωρητικά. Δεν τα παίρνουν στο χέρι, βέβαια, αλλά από αυτά τα λεφτά χρηματοδοτούν τις συντάξεις, τις κοινωνικές παροχές, τα σχολεία, τα νοσοκομεία και υποδομές που κρατούν τη χώρα όρθια.

Ποιο είναι το μυστικό λοιπόν αυτής της επιτυχίας; Ότι το χρήμα δεν ανήκει σε μια χούφτα οικογενειών αλλά σε όλους τους πολίτες της, είναι πασιφανές λοιπόν ότι όταν μια κοινωνία λειτουργεί συλλογικά, όλα δουλεύουν καλύτερα, εφόσον υπάρχει εμπιστοσύνη, διαφάνεια και ένα κοινωνικό κράτος που λειτουργεί πραγματικά. Αυτός είναι και ο λόγος που η Νορβηγία έχει καταφέρει να χτίσει ένα τόσο ισχυρό μαξιλάρι ασφαλείας για το μέλλον της.

Στην Ελλάδα μέσω της αξιοποίησης των κοιτασμάτων που έχουν βρεθεί μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα μιμηθούμε στο ελάχιστο το «Νορβηγικό όνειρο», πως όμως όταν: Υπάρχει διάχυτη ανησυχία ότι η εκτεταμένη διαφθορά και η έλλειψη διαφάνειας στους κρατικούς μηχανισμούς θα οδηγήσουν στη σπατάλη ή στην ιδιοποίηση των εσόδων από μικρά συμφέροντα, αντί να κατευθυνθούν σε ένα εθνικό ταμείο για το κοινό καλό. Από την άλλη έχουμε μια εναλλαγή των κυβερνήσεων και ασυνέχεια του κράτους δικαίου που δεν βοηθά να θα υπάρξει μακροπρόθεσμος σχεδιασμός, όπως αυτός που χαρακτηρίζει τη Νορβηγία εδώ και δεκαετίες. Επίσης σε αντίθεση με το νορβηγικό μοντέλο συλλογικής ιδιοκτησίας, στην Ελλάδα επικρατεί ο ατομικισμός, καθιστώντας δύσκολη την εφαρμογή ενός ταμείου που να ανήκει πραγματικά σε όλους τους πολίτες.

Αυτά είναι εμπόδια οι παθογένειες μάλλον που πρέπει να ξεπεραστούν, έτσι ώστε ακόμη και αν δεν καταφέρουμε να αντιγράψουμε ακριβώς το νορβηγικό μοντέλο, να μπορούμε να αξιοποιήσουμε τους πόρους με έναν πιο σύγχρονο, διαφανή τρόπο, μέσω διεθνών εταιρειών και εποπτικών μηχανισμών.

Τα δε έσοδα, έστω και αν δεν καταλήξουν σε ένα ταμείο-μαμούθ, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αποπληρωμή του χρέους, τη μείωση της φορολογίας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, βελτιώνοντας έτσι τη ζωή των πολιτών έμμεσα.