Βρίσκεται κοντά στον Άραξο

Από τους αρχαιολογικούς θησαυρούς που ελάχιστοι γνωρίζουν, βρίσκεται στη Δυτική Αχαΐα και πιο συγκεκριμένα κοντά στον Άραξο. Αναφέρομαι  στο Τείχος των Δυμαίων                 

 Η προϊστορική ακρόπολη του Τείχους Δυμαίων, γνωστή στους ντόπιους και ως Κάστρο της Καλογριάς, δεσπόζει στην κορυφή του νοτιότερου από τα βραχώδη υψώματα με την ονομασία Μαύρα Βουνά, κοντά στον Άραξο Αχαΐας και είναι το μοναδικό δείγμα οχυρωμένης μυκηναϊκής ακρόπολης στη Δυτική Ελλάδα. 

 Το εντυπωσιακό είναι ότι έχει μια μακρά και παράλληλα εντατική κατοίκηση του η οποία οφείλεται σε μια σειρά ευνοϊκών προϋποθέσεων όπως είναι:       

•      Η στρατηγική του θέση
•        Η απεριόριστη θέα σε όλη τη γύρω πεδινή έκταση στην Δυμαία χώρα, καθώς και στην παράλια ζώνη του Πατραϊκού κόλπου.
•        Ο  φυσικός πλούτος της περιοχής.
•        Το κοντινό στοιχείο της θάλασσας.

Οι ανασκαφές της δεκαετίας του 1960 καθώς και οι πιο πρόσφατες εργασίες έρευνας και ανάδειξης που έγιναν στον αρχαιολογικό χώρο απο το 1998 μέχρι το 2009 αποκάλυψαν σημαντικά δεδομένα της χρήσης του Τείχους Δυμαίων. Φαίνεται ότι έχουμε ως πρώτη χρονολογίας κατοίκηση την νεολιθική περίοδο περίπου γύρω στο 3500 π.Χ. Η  κατοίκηση γίνεται πιο εντατική κατά την Πρωτοελλαδική και Μεσοελλαδική εποχή περίπου στα 3200 - 1680 π.Χ. με αποτέλεσμα ο οικισμός να επεκταθεί σε ολόκληρο το δυτικό-βορειοδυτικό τμήμα του λόφου.

Το κυκλώπειο τείχος κατασκευάστηκε κατά την διάρκεια της Υστεροελλαδικής ΙΙΙΒ περιόδου (13ος αι. π.Χ.). Προστάτευε τις τρεις πλευρές του λόφου, ενώ άφηνε από έξω την  νότια-νοτιοδυτική, μια και η απόκρημνη πλαγιά καθώς και η θάλασσα που περιβάλλει τη θέση προσέφεραν φυσική οχύρωση. Μέσα στα τείχη αλλά και γύρω από αυτήν αποκαλύφθηκαν επάλληλες οικιστικές φάσεις που αποδεικνύουν την εντατική χρήση του χώρου στα τέλη της μυκηναϊκής εποχής, ιδίως κατά την Υστεροελλαδική ΙΙΙΒ και ΙΙΙΓ περίοδο (13ος –11ος αι. π.Χ.).

Η χρήση της θέσης συνεχίστηκε σχεδόν αδιάκοπα έως και την όψιμη αρχαιότητα. Σημαντικές επεμβάσεις στην αρχική μορφή της οχύρωσης έγιναν κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο (10ος-12ος αι. μ.Χ.). Στις υστερότερες περιόδους η κατοίκηση του χώρου ήταν εντελώς σποραδική και δεν άφησε ίχνη. Όταν τον 19ο αι. πολλοί περιηγητές και ιστορικοί/ αρχαιολόγοι επισκέφθηκαν το Τείχος Δυμαίων, το βρήκαν ερημωμένο.

  

 Και ερχόμαστε στην σύγχρονη εποχή, όταν κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πόλεμου ο χώρος δυστυχώς χρησιμοποιήθηκε ως στρατόπεδο από τις δυνάμεις κατοχής, οι οποίες κατασκεύασαν: αποθήκες, πυροβολεία, καταφύγια κ.α., προκαλώντας ανεπανόρθωτες ζημιές στα αρχαία κατάλοιπα.