Πλανεύτρα φύση

                               

             

Το Σπήλαιο Ζωνιανών, Σπήλαιο Σφεντόνη ή του Σφεντόνη η Τρύπα, βρίσκεται περίπου 1χλμ βορειοανατολικά των Ζωνιανών της επαρχίας Μυλοποτάμου, περίπου 43χλμ από την πόλη  Ηρακλείου και 52χλμ από αυτήν του Ρεθύμνου. Αναπτύσσεται στις νότιες παρειές του λόφου Χαλέπα, σε υψόμετρο 630μ. Το σπήλαιο είναι προσβάσιμο και θεωρείται το πιο όμορφο επισκέψιμο σπήλαιο της Κρήτης, και ένα από τα ομορφότερα στην Ελλάδα, με πολύ πλούσιο σταλακτιτικό και σταλαγμιτικό διάκοσμο.      
Το σπήλαιο των Ζωνιανών ονομάζεται από τους ντόπιους ως «Του Σφεντόνη η Τρύπα». Η ονομασία αυτή προέρχεται από έναν αντάρτη από τα Σφακιά, τον Σφεντόνη, ο οποίος κρυβόταν στο σπήλαιο. Πολλοί είναι οι μύθοι και οι παραδόσεις που συνδέονται με τον χαΐνη αυτόν. Μια μέρα, λένε, εκεί που έψηνε κρέας στην είσοδο της σπηλιάς, ένα αγόρι τον πλησίασε για να του ζητήσει λίγο φαγητό. Ο Σφεντόνης, η κρυψώνα του οποίου αποκαλύφτηκε, νευρίασε και τον κλώτσησε με την μπότα του τόσο δυνατά, που το σκότωσε επι τόπου.Σύμφωνα με έναν άλλο μύθο, μια πανέμορφη νεράιδα ζούσε στο σπήλαιο. Κάθε μέρα, μια συγκεκριμένη ώρα, η νεράιδα έβγαινε από το σπήλαιο και πήγαινε να ξεδιψάσει σε μια κοντινή πηγή. Ένας βοσκός την είχε δει αρκετές φορές και την ερωτεύτηκε, αλλά αυτή του ξέφευγε και χανόταν στην σπηλιά. Αποφάσισε να την παρακολουθήσει και να την περιμένει. Όταν πέρασε από κοντά του, με την σφεντόνα του, την χτύπησε και την τραυμάτισε. Ωστόσο, η χτυπημένη νεράιδα κατάφερε να τρέξει και να χαθεί μέσα στο σπήλαιο, αλλά το ματωμένο της μαντήλι έπεσε στην είσοδο του σπηλαίου. Ένας άλλος θρύλος αναφέρει ότι ο βοσκός πλησίασε την πληγωμένη νεράιδα και προσπάθησε να τη φιλήσει. Αυτή τον απέτρεψε και του έταξε ένα καλάμι με μετάξι που δεν θα στέρευε ποτέ. Ωστόσο, ο ερωτευμένος βοσκός την φίλησε και αυτή τον καταράστηκε να τρέμουν τα χέρια του και της οικογένειας του.

Αξιοποιημένο τουριστικά θα χρειαστεί να πληρώσετε αντιτιμο εισόδου, στο οποίο συμπεριλαμβάνεται και το κόστος ξενάγησης. Θα χρειαστεί να σας συνοδεύσει ένας έμπειρος ξεναγός από τα Ζωνιανά, για την ασφάλεια σας και του σπηλαίου, ο οποίος θα σας παρέχει όλες τις πληροφορίες για το σπήλαιο. Στο σπήλαιο έχουν τοποθετηθεί μεταλλικοί διάδρομοι με σκοινιά, για περισσότερη ασφάλεια. Επίσης, είναι προσβάσιμο και από άτομα με ειδικές ανάγκες. Όταν βρεθείτε σε αυτό δεν έχετε παρά να συμφωνήσετε πως μπροστά σας αποκαλύπτεται ένα θαύμα της φύσης. Μία πανδαισία χρωμάτων, εικόνες ομορφιάς και ταυτόχρονα απόκοσμες που προκαλούν δέος στον επισκέπτη.

Το συγκεκριμένο σπήλαιο, όχι τυχαία, θεωρείται ένα από τα καλύτερα στην Ελλάδα και αξίζει πραγματικά να το ανακαλύψει κάποιος.

Μέσα στο σπήλαιο ζουν 4 είδη νυχτερίδων και δεκάδες είδη ασπονδύλων (μαλάκια, αράχνες, ψευδοσκορπιοί, ισόποδα, διπλόποδα, κολέμβολα, ορθόπτερα, κ.ά.) μερικά από τα οποία είναι άχρωμα, τυφλά ενώ τουλάχιστον δύο είδη έχουν εντοπιστεί μόνο στο Σπήλαιο Σφεντόνη. Το σπήλαιο όμως έχει και αρχαιολογική αξία. Οι ανασκαφές έδειξαν ότι το σπήλαιο χρησιμοποιούνταν από βοσκούς περιστασιακά μεν, αλλά για χιλιάδες χρόνια. Η χρονολόγηση της κεραμικής έδειξε ότι υπήρξε μια διαρκής αλλά όχι έντονη χρήση του σπηλαίου από τη νεολιθική εποχή μέχρι και σήμερα. 

 Καταλαμβάνει έκταση περίπου 3.000 τ.μ., ενώ στα 270 μέτρα της διαδρομής του υπάρχουν ογκώδεις κολώνες που δημιουργούν δαιδαλώδη διαμερίσματα. Αναρίθμητοι σταλακτίτες και σταλαγμίτες, ποικιλόμορφοι και πολύχρωμοι, διακοσμούν τις αίθουσες του ενώ σε πολλά σημεία υπάρχουν λιθωματικές λεκάνες νερού και μαργαριτάρια σπηλαίων.

Το σπήλαιο Σφενδόνη είναι μέρος του Φυσικού Πάρκου Ψηλορείτη που με τη σειρά του, έχει ενταχθεί στα Γεωπάρκα της UNESCO, ένα δίκτυο προστατευόμενων περιοχών με ιδιαίτερη γεωλογική κληρονομιά. 

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ