Σωκράτης ο Αθηναίος φιλόσοφος

O Σωκράτης (470/469 – 399 π.Χ.) ήταν Έλληνας Αθηναίος φιλόσοφος και μία από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες του ελληνικού και παγκόσμιου πνεύματος και πολιτισμού και ένας από τους ιδρυτές της Δυτικής φιλοσοφίας.

Ενδεικτικό της σημασίας του για την Αρχαία ελληνική φιλοσοφία είναι ότι όλοι οι Έλληνες φιλόσοφοι πριν από αυτόν ονομάστηκαν Προσωκρατικοί. Είχε έναν πολυάριθμο κύκλο πιστών φίλων, κυρίως νέων από αριστοκρατικές οικογένειες, απ' όλη την Ελλάδα. Ορισμένοι από αυτούς έγιναν γνωστοί ως ιδρυτές φιλοσοφικών σχολών διαφόρων κατευθύνσεων. Οι γνωστότεροι ήταν ο Πλάτων και ο Αντισθένης στην Αθήνα, ο Ευκλείδης στα Μέγαρα, ο Φαίδων στην Ηλεία και ο Αρίστιππος στην Κυρήνη. Οι κυριότερες πηγές για τη ζωή του είναι κατ' αρχάς ο μαθητής του Πλάτων, ο ιστορικός Ξενοφών, ο φιλόσοφος Αριστοτέλης και ο συγγραφέας κωμωδιών Αριστοφάνης.

H επιρροή του, τον κατατάσσει μεταξύ των κορυφαίων παγκοσμίων προσωπικοτήτων όλων των εποχών με τη μεγαλύτερη επιρροή, μαζί με τον μαθητή του, τον Πλάτωνα.

O Σωκράτης την φιλοσοφική του σκέψη που την μετέφερε στην καθημερινότητα όπως θα δούμε παρακάτω.

Κάποιος πολίτης αριστοκρατικής καταγωγής, αλλά μοχθηρός, υπενθύμιζε στον Σωκράτη την άσημη καταγωγή του. Ο φιλόσοφος του έδωσε την απάντηση: «Αν εγώ πρέπει να ντρέπομαι για τους άσημους προγόνους μου, τότε κι οι υπέροχοι πρόγονοί σου πρέπει να νιώθουν ντροπή για σένα, τον ανάξιο απόγονό τους».

Κάποιος χωρίς λόγο στην Αγορά κλώτσησε τον Σωκράτη, χωρίς όμως εκείνος να αντιδράσει καθόλου. Ένας μαθητής του απόρησε πώς ανέχτηκε κάτι τέτοιο κι εκείνος τον ρώτησε: «Αν σε κλωτσήσει εσένα ένας γάιδαρος θα τον πας στα δικαστήρια;». 

Ένας φτωχός πλησίασε τον Σωκράτη και του είπε: «Θέλω να γίνω μαθητής σου, αλλά δεν έχω τίποτε, το μόνο που μπορώ να σου προσφέρω είναι ο εαυτός μου». Ο Σωκράτης του απαντά: «Δεν καταλαβαίνεις λοιπόν ότι μου δίνεις το πιο σπουδαίο πράγμα;».

Ρώτησε κάποιος τον Σωκράτη αν είναι Αθηναίος κι εκείνος απάντησε: «Δεν είμαι ούτε Αθηναίος ούτε Έλληνας. Είμαι πολίτης του Κόσμου». 

Η Ξανθίππη λέει στο Σωκράτη μετά την καταδίκη του: «Αλίμονο Σωκράτη, άδικα σε καταδίκασαν σε θάνατο». Κι ο Σωκράτης της απαντάει: «Αλίμονο κι αν η καταδίκη μου ήταν δίκαιη».

Την τιμή τής γέννησης του, την έχει ο αρχαίος Δήμος Αλωπεκής - σημερινός Δήμος Δάφνης, Αττικής.