Ένα έθιμο μια ιστορία

Όσοι βρεθήκατε αυτές τις μέρες της μεγάλης εβδομάδας και ειδικά την Μεγάλη Παρασκευή και το Πάσχα στο Αγρίνιο, είναι σίγουρο ότι καταλάβατε καλά την λέξη χαλκούνια. Είναι ένα έθιμο που από ότι λένε οι παλαιότεροι, έχει τις ρίζες του όπως και πολλά άλλα στην πατρίδα μας στον καιρό της Τουρκοκρατίας.

Ποια όμως η αιτία που το γέννησε; Κατά μια άποψη δημιουργήθηκε για να κρατούν τους Τούρκους μακριά από την περιφορά του επιτάφιου ρίχνοντας δεξιά και αριστερά από την λιτανεία τα χαλκούνια. Κατά μια άλλη όμως, μας λέει ότι το έθιμο γεννήθηκε πάλι την ίδια εποχή από  Αγρινιώτες μυημένους στην επανάσταση, που φρόντιζαν με αυτό τον ανώδυνο τρόπο για τον κατακτητή, να δοκιμάζουν την  ποιότητα της Δημητσάνικης μπαρούτης, πριν αυτή χρησιμοποιηθεί εναντίων των Τούρκων. Μετά την Επανάσταση του 1821 η δόκιμη όχι μόνο καταργήθηκε, αλλά παρέμεινε ως ένα βροντερό έθιμο στην περιοχή του Αγρινίου.     Η προετοιμασία του χαλκουνιού ξεκινάει περίπου δυο μήνες νωρίτερα από την Μ. Παρασκευή. Τα μαστόρια του είδους ψάχνουν να βρουν ποιο είναι το πιο κατάλληλο μείγμα μπαρουτιού, έτσι ώστε να πετύχουν ασφάλεια όταν καίγεται και παράλληλα να προσφέρει θέαμα, που είναι και το ζητούμενο. Το φτιάξιμο του χάρτινου «σωλήνα», το «σφίξιμο», το «τάπωμα» και το «γέμισμα», αποτελούν για τους αγρινιώτες μικρούς και μεγάλους, μια διαδικασία χαράς και πηγή κεφιού και εκμάθησης για τους νεώτερους χαλκουνάδες και έτσι τα «χαλκούνια» τα ετοιμάζουν  για το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής.Το βράδυ μετά τον Επιτάφιο της κάθε ενορίας, οι «χαλκουνάδες» κατεβαίνουν στους δρόμους του Αγρινίου και ενώνονται όλοι μαζί στην κεντρική πλατεία όπου ξεκάνει η μάχη του χαλκουνοπόλεμου με αντιπάλους άτομα από διαφορές ενορίες του Αγρινίου. Μάλιστα είναι τέτοιο το πολεμικό μένος της χαλκουμανίας που κατά την διάρκεια των απελευθερωτικών πολέμων το 1912 – 13, όταν στο Αγρίνιο είχαν φιλοξενηθεί  αιχμάλωτοι Τούρκοι αξιωματικοί του πρώτου Βαλκανικού Πολέμου, και είχαν την άνοιξη του 1913 την ευκαιρία να παρακολουθήσουν από κοντά τη γιορταστική κοσμοχαλασιά, διηγούνται οι ντόπιοι ότι είπαν: «Τώρα καταλαβαίνουμε γιατί οι Έλληνες στρατιώτες έδειξαν τόση ορμή στις μάχες τους με εμάς!». Σε γενικές γραμμές είναι ένα έθιμο που θυμίζει και συντηρεί με την δική του ομορφιά την παράδοση της συμμετοχής στον Αγώνα της Απελευθέρωσης της περιοχής του Αγρινίου.  Καλό είναι βεβαία να είστε σε κάποια απόσταση, γιατί αν κάποια  ξεφύγουν από τα χέρια των χαλκουνάδων, τότε θα τα δείτε να σας κυνηγούν.

Αγρίνιο όμως δεν είναι μόνο χαλκούνια είναι και  η Τριχωνίδα, τα χωριά της, της εξαιρετικής ομορφιάς  μοναστήρια που κρέμονται πάνω από την λίμνη, την καθαρότερη και με τεράστια βιοποικιλότητα λίμνη της χώρας μας (οι ντόπιοι την λένε θάλασσα), ενώ η πόλη και η ευρύτερη περιοχή κρύβουν αρχαιολογικές εκπλήξεις, που ξεκινούν από την προϊστορία και φτάνουν στα βυζαντινά χρόνια.

Όσοι βρεθήκατε εκεί ως επισκέπτες αυτές τις μέρες είχατε την ευκαιρία να απολαύσετε τις ομορφιές της περιοχής.

Αγαπητοί φίλοι αναγνώστες πήρατε πολλές ευχές αυτές τις μέρες, κρατήστε μια και από εμένα, «χριστός ανέστη», χρόνια πολλά, με υγεία, αλληλεγγύη και ανθρωπιά, για κάθε συνάνθρωπο μας.